Her hangi bir müzik enstrümanı çalanlar bilirler, insan hiç bir zaman olmak istediği seviyeye gelememiş gibi hissediyor.
... bir yerden sonra zaten “çalıyorum da kendimce işte” demenin mütevazilikten değil, bu işin sonunun olmadığının bilindiğinden söylendiğini anlayacaksınız.
Açıkçası ben de acemice bağlama çalmaya çalışıyorum. Kendime ayırabildiğim, bana kalan boş zamanlarımda YouTube üzerinden (Eğitim videolarını özenle hazırlayan kişiler emeklerinden ötürü çokça teşekkürü hakediyorlar.) videolar izleyerek çok doğru teknikle ilerlemesem de günün sıkıntısını atabileceğim, amatör bir çalım pratiğine kavuştum. Bu aşamada bağlamamın sesi ile, çalarken duymak istediğim sesin aynı tonlarda olmadığının yeni yeni farkına varmaya başlamıştım. İşte bu çalışmalarda bağlamadan farklı sesler almak için internette bağlama üstadlarının tavsiyelerine bakarak telleri değiştirmeye, bağlamam üzerinde farklı tel kalınlıkları denemeye başladım.
Londra'da yaşamamız nedeniyle bu denemeler benim için o kadar pratik olmuyordu. Tel almak için araştırma yaparken farkettiğim ilk zorluk, hangi teli almak gerektiğine karar verememekti. Kalite, fiyat bazında göreceli bir kavram ama satılan her telin farklı ihtiyaçları karşılayamayacağı bir gerçek. Tellerin bir çoğunun, kalite algısı için yabancı tel markalarını jenerik bir hale getirmiş olması (pyramid*), bir çok bağlama atölyesinin, müzik evinin kendi markası ile aynı endüstriyel teli satması bu karışıklığın başlıca nedenlerinden.
İkinci zor durum bam teli / sırma tel denilen teller. Bu noktada Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi ögretim üyesi Dr. Özay Önal'ın “Bağlamada Standardizasyon” yazısından bir alıntı yapmak istiyorum.
... tel malzemelerinin ve yapım tekniklerinin iyileştirilmesi bize standardizasyon anlamında kazanç sağlar. Çelik tellerdense sırma tellerde bu anlamda büyük problem yaşanmaktadır. Yurt dışında gitar ve başka teller için üretilen sırma teller bağlama için sert kalmakta, üstelik ince sırma tellerde sargı kısmının gevşememesini teminen kullanılan ipek ve benzeri katkı maddeleri bağlamanın diri ve sızlak ses rengini matlaştırmaktadır. Sırma telin beraberinde getirdiği bu benzeri problemler yavaş yavaş icracıyı sırmasız tel düzenine itmektedir.
Belki ilk maddeler kadar önemli olmasa da yine de dikkate değer, anlamak istediğimiz problem tellerin ambalajı ve paketleri. Bu ambalajlarda tellerin teknik bilgisi ya çok az ya da hiç yok. Satın aldığımız telin sesi nasıl? Parlak mı? Yumuşak mı? Doğal mı?
Gördüğüm bu eksiklikler ve problemler bunları nasıl çözebilirim ve bunu bağlama çalan insanlarla nasıl paylaşabilirim düşüncesiyle baş başa bıraktı. Bir gün bu konudaki fikirlerimi bir arkadaş ortamında hafif şikayet eder bir tonda anlatırken, şikayet etmektense bu işi kendim yapabileceğimi, benimle aynı problemi yaşayan kişilerle ortak bir noktayı yakalayabileceğimizi düşündüm ve bu fikrimi eşimle paylaştım. Eşim ve ne tesadüf ki hayatın zor bir döneminde sarıldığım bağlama, ciddi bir sağlık problemi ile karşı karşıya kaldığım 2020 yılında, hastalığın stresi ve psikolojisinden kaçabilmem için, bilinmez tüm yönleri ile macera olabilecek şekilde bana yoldaş oldular.
Ve böylece bu işe "teşebbüs" etmiş olduk.